جلسه سوم از سلسله نشستهای «عرفان حافظ» در تاریخ ۹۵/۹/۱۴ در دانشگاه یزد برگزار شد.
در این نشست دکتر محمد خدادادی به بحث دربارهی پیر و جایگاه آن نزد حافظ پرداختند.
از دیدگاه حافظ کسی که در مسیر سیر و سلوک قدم میگذارد در راه نیازمند یک معلم و مرشد و راهنمای باطنی است که در اصطلاح اهل عرفان با عنوان پیر از او یاد میشود. در اشعار حافظ نیز با عناوینی همچون: پیر، پیر مغان، پیر خرابات، حضر راه، مرغ سلیمان، طایر قدس و جز آنها از این شخصیت یاد میشود.
دکتر خدادادی توضیح دادند که از دیدگاه حافظ، تنها کسانی که خود را در خدمت پیری راستین و الهی قرار داده و از عنایات و همّت باطنی ایشان بهرهمند شدهاند، پی به گوهر مقصود برده اند.
از دیدگاه حافظ، حریم و درگاه پیر، حرم و مأمن امن الهی است و هر کسی به آن راه یابد به گشایش معنوی دست خواهد یافت.
از دیدگاه حافظ، پیر وجودی است که قبل از خلقت آسمانها و زمین با حق تعالی نرد عشق میباخته و وجود نوری او بر همه چیز سبقت دارد و این اندیشهی او ریشه در قرآن و احادیث دارد. دیدگاه حافظ در این زمینه شبیه دیدگاههای مولانا، ابنفارض و بسیاری دیگر از عرفای مسلمان است.
تسلیم و اطاعت محض در برابر پیر از دیگر موضوعات مورد نظر حافظ در مسیر سیر و سلوک است. البته حافظ هشدار میدهد که مبادا در مسیر سیر و سلوک، فریب مدعیان دروغین ارشاد را بخورید و همواره سالکان را از مشایخ دروغین بر حذر میدارد.
نکته دیگر این که از دیدگاه حافظ، راه کمال و رسیدن و متصل شدن به پیران ربانی و اتحاد نوری با ایشان باز است و همهی انسانها با سلوک و نظر عنایت حق و اولیای او به اندازهی سعهی وجودی خود، می توانند به آن وجود عظیم متصل شوند.
